Ja, het plaatsen van een nieuwe installatie moet je in veel gevallen melden bij de omgevingsdienst. Of een melding verplicht is, hangt af van het type installatie, de omvang van de activiteit en de gevolgen voor het milieu. Onder de Omgevingswet geldt voor milieubelastende activiteiten een meldingsplicht of vergunningplicht op basis van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). In dit artikel lees je wanneer een melding verplicht is, wat het verschil is met een vergunning en wat er gebeurt als je niets doet.
Wanneer is een melding verplicht bij het plaatsen van een installatie?
Een melding bij de omgevingsdienst is verplicht als de installatie valt onder een milieubelastende activiteit (MBA) die in het Bal is aangewezen als meldingsplichtig. Dit geldt zodra je een nieuwe installatie in gebruik neemt, een bestaande installatie significant uitbreidt of de bedrijfsactiviteiten veranderen op een manier die gevolgen heeft voor het milieu. De melding moet je indienen voordat je de installatie in gebruik neemt, doorgaans minimaal vier weken van tevoren.
Concreet geldt een meldingsplicht voor installaties die bepaalde drempelwaarden overschrijden. Denk aan stookinstallaties boven een bepaald vermogen, koelinstallaties met een bepaalde hoeveelheid koudemiddel, installaties die emissies naar de lucht veroorzaken of installaties waarbij gevaarlijke stoffen worden opgeslagen of verwerkt. Het Bal bepaalt per categorie activiteit welke drempelwaarden van toepassing zijn.
Naast de landelijke regels in het Bal kunnen ook lokale regels uit het omgevingsplan van de gemeente aanvullende verplichtingen opleggen. Het is daarom altijd verstandig om niet alleen het Bal te raadplegen, maar ook het geldende omgevingsplan voor de locatie waar de installatie wordt geplaatst.
Wat is het verschil tussen een melding en een omgevingsvergunning?
Een melding is een kennisgeving aan het bevoegd gezag dat je een bepaalde activiteit gaat uitvoeren. Je vraagt geen toestemming, je informeert. Een omgevingsvergunning voor het onderdeel milieu is een formeel besluit waarbij het bevoegd gezag beoordeelt of en onder welke voorwaarden een activiteit is toegestaan. Het onderscheid is bepalend voor de doorlooptijd en de administratieve last.
Bij een melding geldt een wachttermijn van vier weken. Na die termijn mag je de activiteit starten, tenzij het bevoegd gezag anders beslist. Bij een omgevingsvergunning voor milieu doorloop je een formele aanvraagprocedure. De reguliere procedure duurt acht weken, de uitgebreide procedure 26 weken. Tijdens die periode beoordeelt de omgevingsdienst of de activiteit voldoet aan de geldende milieunormen, waaronder het principe van Beste Beschikbare Technieken (BBT).
Welk spoor van toepassing is, hangt af van de categorie activiteit en de omvang ervan. Sommige installaties vallen onder de meldingsplicht of vergunningplicht voor bedrijven, andere vereisen een vergunning. Er zijn ook activiteiten die volledig zijn vrijgesteld van beide verplichtingen. Het Bal is hierin leidend.
Welke installaties zijn vrijgesteld van meldings- en vergunningplicht?
Niet elke installatie valt onder een meldings- of vergunningplicht. Installaties die onder de geldende drempelwaarden blijven en geen significante milieueffecten veroorzaken, zijn doorgaans vrijgesteld. Dit zijn activiteiten waarvoor het Bal geen aanwijzing bevat als meldingsplichtige of vergunningplichtige milieubelastende activiteit.
Voorbeelden van installaties die in veel gevallen vrijgesteld zijn:
- Kleine stookinstallaties onder het drempelvermogen (afhankelijk van brandstoftype en vermogen)
- Koelinstallaties met een beperkte hoeveelheid koudemiddel die onder de drempelwaarden van het Bal vallen
- Kantoorapparatuur en installaties zonder emissies naar de lucht, bodem of water
- Installaties die uitsluitend worden gebruikt voor intern transport of opslag van niet-gevaarlijke stoffen
Let op: vrijgesteld van meldings- of vergunningplicht betekent niet dat er geen andere verplichtingen gelden. De zorgplicht uit de Omgevingswet blijft altijd van kracht. Dit houdt in dat je als bedrijf in het MKB of de industrie verplicht bent om nadelige gevolgen voor het milieu te voorkomen of te beperken, ook als er geen formele meldingsplicht bestaat. Bovendien kunnen de regels per gemeente verschillen door het omgevingsplan. Twijfel je of jouw installatie vrijgesteld is, dan is het verstandig dit te laten beoordelen.
Hoe dien je een melding in bij de omgevingsdienst?
Een melding voor een milieubelastende activiteit dien je in via het Omgevingsloket, het digitale platform dat is ingericht onder de Omgevingswet. Via dit loket geef je aan welke activiteit je wilt uitvoeren, waarna het systeem bepaalt of een melding of een vergunningaanvraag van toepassing is. De melding moet minimaal vier weken voor de start van de activiteit worden ingediend.
Bij het indienen van de melding geef je onder meer de volgende informatie op:
- De locatie van de installatie en het bedrijf
- Het type installatie en de technische specificaties (vermogen, capaciteit, emissies)
- De aard van de activiteit en de relatie tot bestaande vergunningen of meldingen
- Eventuele maatregelen die je treft om milieueffecten te beperken
Na indiening beoordeelt de omgevingsdienst de melding. Als de informatie volledig is en de activiteit past binnen de geldende regels, ontvang je een bevestiging en mag je na de wachttermijn starten. In sommige gevallen stelt de omgevingsdienst aanvullende vragen of legt zij maatwerkvoorschriften op. Het is daarom belangrijk dat de melding volledig en correct is bij indiening.
Wat zijn de gevolgen als je een installatie niet meldt?
Het niet melden van een meldingsplichtige installatie is een overtreding van de Omgevingswet. De omgevingsdienst kan handhavend optreden, wat kan leiden tot een last onder dwangsom, een last onder bestuursdwang of een bestuurlijke boete. In ernstige gevallen kan de omgevingsdienst de activiteit stilleggen totdat aan de meldingsplicht is voldaan.
Naast de directe handhavingsconsequenties zijn er ook indirecte risico’s. Een niet-gemelde installatie kan problemen opleveren bij toekomstige vergunningaanvragen of bij bedrijfsoverdracht. Bovendien loop je reputatierisico als blijkt dat je structureel niet voldoet aan de milieuwetgeving.
Onbekendheid met de regels is geen geldige reden om een melding achterwege te laten. De Omgevingswet legt de verantwoordelijkheid bij het bedrijf zelf om te beoordelen welke verplichtingen van toepassing zijn. Dit maakt het des te belangrijker om bij twijfel tijdig advies in te winnen.
Hoe Ombee je helpt bij het melden van een nieuwe installatie
Bepalen of een installatie meldingsplichtig is, vereist actuele kennis van het Bal, het omgevingsplan en de specifieke kenmerken van jouw activiteit. Wij ondersteunen bedrijven bij elke stap van dit proces:
- Vergunningcheck: We beoordelen of jouw installatie valt onder een meldingsplicht, vergunningplicht of vrijstelling op basis van de geldende wet- en regelgeving.
- Opstellen van de melding: We verzamelen de benodigde technische en milieukundige informatie en stellen de melding volledig en correct op.
- Indienen via het Omgevingsloket: We dienen de melding tijdig in en bewaken de termijnen, zodat jij op het juiste moment kunt starten.
- Begeleiding bij maatwerkvoorschriften: Als de omgevingsdienst aanvullende eisen stelt, adviseren we over de beste aanpak om hieraan te voldoen.
- Ondersteuning bij vergunningaanvragen: Als blijkt dat een omgevingsvergunning voor het onderdeel milieu nodig is, begeleiden we de volledige aanvraagprocedure.
Wil je weten wat er voor jouw installatie geldt? Neem contact met ons op voor een vrijblijvende vergunningcheck. We denken direct met je mee en zorgen dat je compliant bent voordat de installatie in gebruik gaat.